Clojure - Fascinated, Disappointed, Astonished

I’ve had a pleasure to work with Piotrek Jagielski for about two weeks on Clojure project. I’ve learned a lot, but there is still a lot to know about Clojure for me. In this post I’ll write what fascinated, disappointed and astonished me about this programming language.

Clojure & InteliJ IDEA tips

Before you start your journey with Clojure:

  • Use Cursive plugin for InteliJ IDEA. In ‘14 Edition it was not in the standard plug-in repository (remove La Clojure plug-in and Cursive repository manually). For IDEA ‘15 it is in repository.
  • Colored brackets help me a lot. You can find configuration for colored brackets on Misophistful Github.



For many people Clojure brackets are reasons to laugh. Jokes like that were funny at first: “How many brackets did you write today?”
I have to admit, that at the beginning using brackets was not easy for me. Once I’ve realized that the brackets are just on the other side of the function name, everything was simple and I could code very fast.
After few days I’ve realized that this brackets structure forces me to think more about the structure of the code. As a result the code is refactored and divided into small functions.
Clojure forces you to use good programming habits.

Data structure is your code

Clojure is homoiconic, which means that the Clojure programs are represented by Clojure data structures. This means that when you are reading a Clojure code you see lists, maps, vectors. How cool is that! You only have to know few things and you can code.

Do not restart your JVM

Because Clojure code is represented as data structures, you can pass data structure (program) to running JVM. Furthermore, compiling your code to bytecode (classes, jars) may be eliminated.

For example, when you want to test something you are not obligated to start new JVM with tests. Instead you can just synchronize your working file with running REPL and run the function.

Traditional way of working with JVM is obsolete.

REPL code synchronization

In the picture above, on the left you can see an editor, on the right there is running REPL.

The same way you can run tests, which is extremely fast. In our project we had ~80 tests. Executing them all took about one second.

Easy to read

Simplicity is the ultimate sophistication.

Leonardo da Vinci

After getting familiar with this language, it was really easy to read code. Of course, I was not aware of everything what was happening under the hood, but consistency of the written program evoked sense of control.


Data structure is your code

When data structure is your code, you need to have some additional operators to write effective programs. You should get to know operators like ‘->>’, ‘->’, ‘let’, ‘letfn’, ‘do’, ‘if’, ‘recur’ …

Even if there is a good documentation (e.g. Let), you have to spend some time on analyzing it, and trying out examples.

As the time goes on, new operators will be developed. But it may lead to multiple Clojure dialects. I can imagine teams (in the same company) using different sets of operators, dealing with the same problems in different ways. It is not good to have too many tools. Nevertheless, this is just my suspicion.

Know what you do

I’ve written a function that rounds numbers. Despite the fact that this function was simple, I wanted to write test, because I was not sure if I had used the API in correct way. There is the test function below:

Rounding test
(let [result (fixture/round 8.211M)]
(is (= 8.21M result))))

Unfortunately, tests were not passing. This is the only message that I received:
Rounding test
:error-while-loading pl.package.calc-test
NullPointerException [trace missing]

Great. There is nothing better than a good exception error. I’ve spent a lot of time trying to solve this, and solution was extremely simple.
My function was defined with defn-, instead of defn. defn- means private scope and test code, could not access testing function.

Do not trust assertions

Assertions can be misleading. When tested code does not work properly and returns wrong results, error messages are like this:

Assertions problems
ERROR in math-test/math-operation-test (
should round using half up
expected: (= 8.31M result)
actual: java.lang.IllegalArgumentException: Don't know how to create ISeq from: java.math.BigDecimal

I hadn’t got time to investigate it, but in my opinion it should work out of the box.


It is a matter of time, when tools will be better. Those problems will slow you down, and they are not nice to work with.


The Clojure concurrency impressed me. Until then, I knew only standard Java synchronization model and Scala actors model. I’ve never though that concurrency problems can be solved in a different way. I will explain Clojure approach to concurrency, in details.

Normal variables

The closest Clojure’s analogy to the variables are vars, which can be created by def.

(defn a01 []
(def amount 10)
(def amount 100)
(println amount))

We also have local variables which are only in let scope. If we re-define scope value of amount, the change will take place only in local context.

(defn a02 []
(let [amount 10]
(let [amount 100]
(println amount))
(println amount)))

The following will print:

Lets output

Nothing unusual. We might expect this behavior.

Concurrent access variables

The whole idea of concurrent access variables can be written in one sentence. Refs ensures safe shared access to variables via STM, where mutation can only occur via transaction.
Let me explain it step by step.

What is Refs?

Refs (reference) is a special type to hold references to your objects. As you can expect, basic things you can do with it is storing and reading values.

What is STM?

STM stands for Software Transactional Memory. STM is an alternative to lock-based synchronization system. If you like theory, please continue with Wikipedia, otherwise continue reading to see examples.

Using Refs

Refs reads
(defn a03 []
(def amount (ref 10))
(println @amount))

In the second line, we are creating reference. Name of this reference is amount. Current value is 10.
In the third line, we are reading value of the reference called amount. Printed result is 10.

Modifying Refs without transaction

Refs writes without transaction
(defn a04 []
(def amount (ref 10))
(ref-set amount 100)
(println @amount))

Using ref-set command, we modify the value of the reference amount to the value 100. But it won’t work. Instead of that we caught exception:

IllegalStateException No transaction running  clojure.lang.LockingTransaction.getEx (

Using transaction

Refs writes with transaction
(defn a05 []
(def amount (ref 10))
(dosync (ref-set amount 100))
(println @amount))

To modify the code we have to use dosync operation. By using it, we create transaction and only then the referenced value will be changed.

Complete example

The aim of the previous examples was to get familiar with the new operators and basic behavior.
Below, I’ve prepared an example to illustrate bolts and nuts of STM, transactions and rollbacks.

The problem

Imagine we have two references for holding data:

  • source-vector containing three elements: “A”, “B” and “C”.
  • empty destination-vector.

Our goal is to copy the whole source vector to destination vector. Unfortunately, we can only use function which can copy elements one by one - copy-vector.

Moreover, we have three threads that will do the copy. Threads are started by the future function.

Keep in mind that this is probably not the best way to copy vectors, but it illustrates how STM works.

Refs writes with transaction
(defn copy-vector [source destination]
(let [head (take 1 @source)
tail (drop 1 @source)
conj (concat head @destination)]
(println "Trying to write destination ... ")
(ref-set destination conj)
(println "Trying to write source ... ")
(ref-set source tail)
(println "Sucessful write " @destination)))))

(defn a06 []
(let [source-vector (ref ["A" "B" "C"]) destination-vector (ref [])]
(future (copy-vector source-vector destination-vector))
(future (copy-vector source-vector destination-vector))
(future (copy-vector source-vector destination-vector))
(Thread/sleep 500)

Below is the output of this function. We can clearly see that the result is correct. Destination vector has three elements. Between Sucessful write messages we can see that there are a lot of messages starting with Trying to write.
What does it mean? The rollback and retry occurred.

Printed messages
Trying to write destination ...
Trying to write source ...
Trying to write destination ...
Trying to write destination ...
Sucessful write (A)
Trying to write destination ...
Trying to write destination ...
Trying to write source ...
Sucessful write (B A)
Trying to write destination ...
Trying to write source ...
Sucessful write (C B A)
=> ("C" "B" "A")

Each thread started to copy this vector, but only one succeed. The remaining two threads had to rollback work and try again one more time.

Software Transaction Memory

When Thread A (red one) wants to write variable, it notices that the value has been changed by someone else - conflict occurs. As a result, it stops the current work and tries again whole section of dosync. It will try until every write operation succeed.

Pros and cons of STM


  • Everything that happens in dosync section has to be pure, without side effects. For example you can not send email to someone, because you might send 10 emails instead of one.
  • From performance perspective, it makes sense when you are reading a lot from Refs, but rarely writing it.


  • Written code is easy to read, understand, modify.
  • Refs and transactions are part of standard library, so you can use it in Vanilla Java. Take a look at this blog post for more examples.


There is a lot that Java developers can gain from Clojure. They can learn how to approach the code and how to express the problem in the code. Also they can discover tools like STM.

If you like to develop your skills, you should definitely experiment with Clojure.

Software Developer on leadership conference? StretchCon Summary

Motivation to this post

Software developer skill set should not be limited to hard programming skills. Also, important for of our work is communication, problem understanding, self-sufficiency and other soft skills.

It this blog post, I would like to show the positive aspects for software developer who participated in agile like conference. You will also find here a lot of information about Stretch Con, on which my experience is based on.

As a conclusion, I’ll present what outcome Stretch conference had on me.

Stretch main scene. Open ceremony

Why I wanted to go?

There are many Agile/Lean/Leadership conferences, Thus, you do not have to choose Stretch. Look around for upcoming events, meetups or trainings. There is always something going on. But in this post I’ll only focus on Stretch.

On my regular basis I am software developer and at least half time of my job I spend on programming. My contribution in a company is not strictly related to any management role.

I wanted to go to Stretch Con, because I’ve belived that:

  • Everyone is a leader of himself/herself. You have to manage your time efficiently.
  • I can learn technical things by myself (by studying them). I did not know how to develop my soft skills – or at least I did not know how to start.
  • Understanding processes, dependencies and co-workers’ and clients’ motivations are crucial and they improve the quality of produced software.
  • You can not connect dots looking forward.

Stretch Con 15

Stretch was different, unlike any other conference I have attended, mainly because of the topic but also because of the fact that it forced me to think and interact.

Open spaces

Open spaces were great. Topics were shaped dynamically (voted via It was a place where you could directly see, that other people, from different companies (different countries) have the same problems!

Regular form of open space

Those open spaces had a form of brainstorming ideas, where everyone throws an possible solution to the problem. It gave us the possibility to share and discuss ideas.

Joseph discussion panel

During the open space time, something unexpected happened. Discussion panel with Joseph Pelrine emerged. It started naturally, and eventually a lot of people accumulated around him. Gathered people asked Joseph questions, a he responded with deep explanation. Discussion was about:

  • transparency,
  • environment,
  • estimation,
  • product owner,
  • estimation,
  • ErlangC model.

And many more topics, but I was not able note everything. For such moments, it was worth going there.

Discussion panel with Joseph

Conference talks

In my opinion, on average every second talk was worth watching. I think it is a good score for single track conference. Listening to ‘leaders’, was priceless. Wide variety of subjects, helped me realize that this topic is huge.

Best talks

As usual, I would like to recommend 3 presentations which are worth seeing, but there are many more that migh interest you. Visit Ustream channel to watch them.

James Clear: The Surprising Power of Small Habits

After a great introduction, James presented detailed knowledge about the habits. He showed us techniques for shaping habits. Explained habit triggers. Finally, he also presented tricks how to sustain our habits.
You can read more about habits at James Clear Page.

Conference video available here.

Tim Steigert: Don’t blame the goats. Get a Goatherd

It was a presentation, that forced reflection about me. It helped me tu understand who is a leader, what is the team or company and how all of it this fits into our world. Most importantly, how to ‘get’ a goatherd.

Conference video available here.

Joseph Pelrine: Coaching “self-organizing” teams

Joseph started his lecture with explanation of Complex systems. Then, he started discussing social self organization. Among many concepts that he presented, one particularly stuck in my mind. You have to setup for good thing to hapen naturally. Then you have to monitor them, and decide what to do more and what to stop. If you want to know how to setup things, you have to watch video.

Conference video available here.

Conference itself

Conference scene
I’ll remember this event as something positive. Here is my summary.


  • Scene decoration was consistent with name of the conference. You may think it is not important, but it really helped me a lot, to put my brain into good mood.
  • Content of the gift bag, including book “This is Lean“. For the first time I’ve received the book, instead of a useless gadget in gift bag. Great idea!
  • Great venue localization. Venue itself was impressive, too.
  • Selected conference speakers including book authors, people who change things (e.g. John Bunch - Holacracy guru at Zappos). I’ve had a feeling that Conference program committee, made many hard decisions.

This is Lean - main gift in attendee bag


  • Everyone were talking in Hungarian. It was so hard to start a discussion during breaks.


I’ve made 464 lines of notes, from the whole conference. There were also official notes, in case I missed something. Great concept and great drawing.

Official conference notes

I was there with Wojtek. After the conference we have spend 3 hours talking and discussing Stretch content. We’ve managed only to discuss only about few talks - there were a lot of material presented there.

On my way home, I’ve written down few action points, reflections about myself, that I will try to develop in the upcoming weeks.

  • Consciously shape your habits.
  • Turn the camera to yourself, see your actions and behaviors.
  • Stretch your horizon, to look for new opportunities and possibilities. It will help you with problem solving.
  • Do I really watch carefully?
  • Try not only to hear, but carefully listen to your peers.
  • Find better ways to communicate.
  • Discover Holocracy and decentralized way of running organizations.
  • Engagement, purpose, trust are more important than you think.
  • People mindset exists.
  • Research more about Complex systems.

In conclusion, I highly recommend attending this kind of event from time to time to every software developer. Surely, you will come out as a different person.

Clojure - How to replace current time creation?

Recently, I’ve begun my adventure with Clojure programming language. As a result I’ve decided to share gathered knowledge and my opinion, in this and in few upcoming posts.

The problem

I had to implement algorithm that depends on the current date. Core information for this algorithm is number of days between current date and some date in the future, expressed in days.
Therefore, there is a call somewhere in the code:

Current time with Java 8
(. java.time.LocalDate now)

For the tests to be stable, I had to make sure that this call always return the same day.

Approach 1

I’ve decided to extract creation of the current date functionality to the function:

now-date function will return current time
(defn now-date [] (. java.time.LocalDate now))

During tests I’ve declared different function:
fixed-date function will return current time
(defn fixed-date [] (. java.time.LocalDate of 2015 01 28))

Passing function that creates a current date, solved the problem. It worked great, but it had the following disadvantages:

  • Passing to algorithm function that creates current time.
  • Using java notation (with dot) in Clojure.

Approach 2

Having a function, that returns a current time, I’ve decided to find a way of overwriting its definition in tests. I’ve found out that there is operation called with-redefs-fn, which allows re-defining the function temporarily in the local context. Having defined fixed-date function, block of code looks like this:

Replacing now-date with fixed-date
(deftest my-test
(with-redefs-fn { #'fixture/now-date fixed-date }
(testing "should work method a"
(let [result (fixture/do-stuff 30)]
(is (.equals 8.22M result))
;More tests

fixture/now-date is a reference to function that I wanted to replace. This time I was amazed by language possibilities. But there was one more problem to solve. I did not want to use java notation.

Approach 3

There is a library called Clj-time. It wraps Joda Time library and makes Clojure code more friendly. I wanted to hold on Java 8 library, but I did not see any alternatives.

So I replaced (. java.time.LocalDate now) to (t/now) and also creation of fixed dates, and then I came up with an idea.

Approach 4

Maybe should I replace the Clj-time itself? My production code will be simpler and the test code will be simpler too!

Replacing t/now with fixed date
(deftest my-test
(with-redefs-fn { #'t/now #(t/date-time 2015 11 19) }
(testing "should work method a"
(let [result (fixture/do-stuff 30 1000)]
(is (.equals 8.22M result))
;More tests

This is my final solution. I am still impressed how easily it that can be done.

I use Clojure for a week. If you have any other ideas how to solve this problem comment, let me know.

Photo credit: Vintage alarm clock, Thumbnail

The Dream Team Nightmare

My previous experience with agile books was not so good. For one thing, they’re overfilled with advices and strategies, often without context. Put differently, it always required some additional effort, to imagine newly discovered strategies in my past experience. As a consequence, it may not be properly understand and implemented by my.

5 days of team live

Main character of this book is a agile coach. He is hired by a company to help with underperforming team - the Dream Team. The book is sliced into about 250 chapters. In addition, every chapter is a new chance to learn something new. I’ve marked 26 notes, related to:

  • decision making
  • dealing with situations under pressure
  • meeting techniques (e.g. retrospectives)
  • asking correct questions
  • self-organization
  • effective communication
  • good practices (or habits)
  • metering possibilities
  • planning
  • preserving an argument

Most significantly, you can clearly see all these techniques in the same order as in Spock testing framework

  1. Given - full specification of the problem
  2. When - action taken to resolve
  3. Then - result of those actions

Reading this book

You can find it, in a book category on amazon. But it is really a book? I do not think so. It was more like game for me.

Every ~10 chapters you have to made a decision. Every decision you made may lead to fail or success of your mission. At first I was confused about this approach and I came back to previous choices and where they lead me.

After reading a about 50 pages I decided to draw a chapter graph (with decision), and come back to paths that I not chosen when I read the whole book.


As a result, I’ve managed to made only good choices and lead the team to happy ending. The graph was on five A4 pages. It looks like this:

Me with chapters diagram

In contrast to good choices, failure paths showed me where the team my end. Learning from someone else mistakes is most important lesson for me.
I would like to thank Wojtek Erbetowski for recommending me this book.

Photo credit: Nightmare

Used and budged Mac - 2015

This post will be in Polish, because it corresponds to Polish market and prices.

Używany Mac, na każdą kieszeń - 2015

Dlaczego chcę o tym napisać?

Dużo moich znajomych zauważyło, że zmieniam komputery Apple jak rękawiczki. Często proszą mnie o opinię jaki komputer Apple kupić, zwłaszcza gdy nie mają luźnych kilku tysięcy na nowy sprzęt. Najczęściej chcą kupić coś używanego, na próbę. Postanowiłem więc napisać krótki przewodnik po świecie używanych komputerów Apple, które można kupić w Polsce.

Moja historia

Nigdy nie sięgnąłbym po komputery Apple, gdybym nie potrzebował komputera, który pozwoli skupić mi się na tym co naprawdę lubię i chcę robić. Uwielbiam bawić się Linuxem. Mnogość narzędzi i możliwości tych systemów sprawiały, że mogłem godzinami ciągle coś zmieniać, poznawać wiele różnych dystrybucji. W pewnym momencie stało się dla mnie jasne, ze potrzebuję komputera, którego nie będę mógł ‘popsuć’, którego będę mógł traktować jako infrastrukturę (która jest niezawodna, niezawracająca głowy).

Rozwiązaniem było tylko Apple. Natywne narzędzia *nixowe, połączone z rzeczami, które zawsze powinny działać.

Swoją przygodę z Makami zacząłem w roku 2006 od komputera iBook G4 z systemem OS X Tiger. Był to świetny komputer, ale niestety maszyna się zestarzała, a nowy komputer był poza moim zasięgiem ze względu na cene. Wobec, tego na początku był biały MacBook, potem Unibody MacBook, MacBook Pro, MacMini, MacBook Air, iMac, drugi MacBook Pro, drugi MacMini.

Wszystkie te komputery oprócz ostatniego jednego MacBook Pro były używane. Zdobyłem trochę doświadczenia w selekcjonowaniu ofert, ale mimo to kilka razy się sparzyłem.

Gdzie szukać ofert sprzedaży komputera

Poszukiwania skupiam na trzech głównych miejscach:

Dla kogo?

Komputer powinien być dla każdego. Komputer bez problemu powinien radzić sobie z mnogością otwartych stron, programem pocztowym, komunikatorem internetowym, kilkoma dodatkowymi programami.

Ten wpis

Żeby poprawnie zinterpretować ten artykuł wymagana jest podstawowa znajomość budowy komputera (dysk twardy, procesor)

Jeżeli jesteśmy hobbystami komputerowymi, operacje wymiany niektórych podzespołów komputera (dysk twardy, pamięć ram, bateria) możemy przeprowadzić sami. Jeżeli nas to nie interesuje, zalecam oddanie sprzętu do serwisu. Koszty nie powinny być wysokie, gdyż to są operacje rutynowe

Do przeprowadzenia tych czynności, musimy mieć podstawowe zdolności manualne, umiejętność czytania instrukcji iFixIt, zestaw śrubokrętów za kilkadziesiąt złotych i wiare w siebie. Przy wykonywaniu czynności serwisowych, pamiętajmy o odłączeniu zasilania, nie dotykaniu kondensatorów, gdyż mogą być ciągle naładowane, oraz o ‘rozładowaniu się’ np. poprzez dotknięcie kaloryfera.

Co powinniśmy wiedzieć?

Oprócz nazw produktu np. iMac lub MacBook, przyjęło się, że rozróżniamy komputery poprzez złożenie daty zaprezentowania określone za pomocą słów (Early, Mid, Late), roku oraz modelu np. MacBook Mid 2012. Każdy produkt ma oczywiście identyfikator modelu, z kolejnym numerem wersji np. MacBookPro9.2, oraz bardziej szczegółowy numer produktu. Do poprawnej identyfikacji sprzętu wystarczy oznaczenie modelu z datą.

O wszystkim tych modelach można przeczytać na wikipiedii. Lektura z którą warto się zapoznać przed zakupem komputera.

Jaki komputer?

Różne modele komputerów Apple

Zazwyczaj rozmowa zaczyna się od pytania: “Jaki komputer powinienem kupić?” Zazwyczaj odpowiadam, że do wyboru mamy

Komputery stacjonarne:

  • Mac Mini. Modele od Early 2009. Przedział cenowy od około 1000 zł, do nawet 3000 zł.
  • iMac. Modele od Late 2009. Przedział cenowy od około 2500 zł - 6500 zł.
  • iMac Retina. Modele 2014, 2015. Ceny zaczynają się od około 7000.

Komputery przenośne:

  • MacBook Air 11”/13” od modelu Mid 2011. Ceny w przedziale 2500-4000 zł.
  • MacBook 13”, Core2Duo MacBook Pro 13”. Ceny w przedziale 1000-2000 zł.
  • MacBook Pro 13”. Ceny w przedziale 2000-3500 zł.
  • Retina MacBook Pro 13”. Ceny zaczynają się od około 3500-4000zł.
  • MacBook 15” od modelu Early 2011. Ceny w przedziale 3000-4500zł.
  • Retina MacBook 15”. Ceny od 5000 zł.

Nie wymieniłem komputerów MacPro oraz MacBook 17”. Jeżeli wiesz, że takiego potrzebujesz, to na pewno się nim zainteresujesz.

Podane ceny są cenami orientacyjnymi. Niewykluczone, że znajdą się oferty tańsze, jak i droższe, które będą zapewne stosownie uzasadnione.

Wymienione wyżej ceny tracą na aktualności z każdym dniem. Za rok, czyli jesień 2016, ceny na pewno się zdezaktualizują.

Uwaga odnośnie ofert

Z mojej obserwacji wynika, że oferty możemy podzielić na 3 kategorie:

  • komputery wyceniane za drogo. Można zauważyć oferty, które są aktualne przez kilka miesięcy,
  • komputery z defektami. Oczywiście cena jest atrakcyjna, jednak może być nieadekwatna do ilości problemów jakich komputer może nam przysporzyć,
  • komputery, które są warte zakupu. Zazwyczaj sprzedają się w ciągu kilku dni.

Proces zakupu warto rozłożyć na kilka tygodni. Warto przejrzeć oferty raz na tydzień. Dopiero po 3-4 tygodniach radzę zdecydować się na zakup.Szczególną ostrożnością trzeba się wykazać przy zakupie komputera oferowanego przez komisy. Często takie komputery trafiają do nas z zagranicy, są w słabym stanie technicznym, często były eksploatowane bardzo intensywnie, nie wiadomo czy nie mają ukrytych uszkodzeń. Nie traktujmy jednak tego tak, że ktoś chce nas oszukać, a raczej postarajmy się zrozumieć jaką historię ma sprzęt i czego możemy się spodziewać. Na szczęście sprzedawcy zapewniają ‘gwarancje rozruchowe’.
Obserwujemy oferty sprzedaży jakiejś serii komputera np. MacBook Pro 13”. Większość modeli oferowanych będzie starszych, tylko kilka ofert będzie dotyczyło modeli nowszych, mimo że będą w podobnych cenach. Starsze modele będą długo obecne w ofercie, dopóki sprzedawca nie zejdzie z ceny. Nowsze modele, zazwyczaj szybko się sprzedają.

Serwisowanie i upgrade podzespołów

Wnętrze komputera MacBook

Kiedyś w większości laptopów można było wymienić procesor na mocniejszy, tak jak robi to się w stacjonarnych komputerach PC. Teraz sprzedawane są komputery w których jedyne co możemy zrobić, to oczyścić wentylator z kurzu. Oczywiście konsumenci oczekują komputerów, mniejszych, lżejszych itp. To jest cena jaką trzeba zapłacić.

W produktach Apple zawsze był widoczny trend, żeby użytkownik nie miał potrzeby dostawania się do środka komputera. Tylko serwisanci powinni widzieć wnętrze komputera. Oczywiście jest wiele dyskusji na ten temat. Nie zacznę kolejnej. Moim celem jest jedynie zaznaczenie niektórych ograniczeń, na które warto zwrócić uwagę przy zakupie komputera.

Ilość rdzeni procesora

Komputery, które wymieniłem mają 2 lub 4 fizyczne rdzenie procesora. Jeżeli zastanawiasz się czy wykorzystasz 4 rdzeniowego procesora, możesz spokojnie kupić 2 rdzeniowy procesor. Jeżeli twoja praca wymaga 4 rdzeniowego procesora musisz zawęzić swoje poszukiwania do Mac Mini (niektóre modele), MacBook Pro 15”, iMac (niektóre modele).

Pierwszym czynnikiem na jaki warto zwrócić uwagę to oznaczenie serii procesora:stronie Intela. Powie nam to bardzo dużo o procesorze i jego przeznaczeniu.

Jak dowiedzieć się czegoś więcej o procesorze? Wystarczy podać oznaczenie procesora na stronie

Jak porównać szybkości procesora? Zaglądamy na BenchmarkPrzydatne, jeżeli porównujemy kilka modeli komputerów.

Pamięć RAM

Nie polecił bym nikomu zakupu komputera (czy to PC czy Apple), z ilością pamięci mniejszą niż 8GB, bez możliwości rozbudowy. Do żwawej pracy w kilku aplikacjach (lub kilku użytkownikach) potrzeba takiej ilości pamięci RAM.

Zgodzę się natomiast, że da się pracować na komputerze z 4GB pamięci RAM. Należy uważać, żeby nie mieć otwartych 50 kart w przeglądarce internetowej, zamykać niepotrzebne programy. Oczywiście nie wchodzą w grę cięższe aplikacje lub wirtualizacja. 4GB jest w sam raz jeżeli raz na tydzień chcemy sprawdzić maila, a komputera używamy maksymalnie kilka godzin tygodniowo. Ponieważ widzę jak ludzie pracują na komputerach, nie poleciłbym nikomu komputera z 4GB RAM, ponieważ nie chcę słuchać narzekania, że komputer czasami przeżywa chwile słabości.

Jeżeli mamy dysk SSD, 4GB RAM może nam tak bardzo nie doskwierać. W przypadku dysku talerzowego będzie to na pewno bardzo odczuwalne.

W związku z tym przyjmuję zasadę, że skreślam komputery, które nie potrafią obsłużyć 8GB pamięci RAM.

Dyski twarde

Dyski SSD, charakteryzujące się znakomitą wydajnością, co więcej stały się bardzo tanie. Jeżeli kupujemy komputer z tradycyjnym dyskiem talerzowym, zalecam każdemu wymianę na dysk SSD (oczywiście jeżeli to możliwe). 120GB dysk twardy (kosztujący 300 zł) będzie miał ogromny wpływ na szybkość pracy naszego komputera.

Komputery stacjonarne

Decydując się na zakup komputera stacjonarnego (iMaka lub Maka Mini) należy pamiętać o klawiaturze. Co prawda zwykła klawiatura będzie działała z Makiem, ale żeby wygodnie pracować, niezbędna jest odpowiednia klawiatura. Polecam te przewodowe. Są wygodniejsze i tańsze. Niestety jest to często dodatkowy koszt około 200 zł. Polecam zakupić nowy produkt.

Klawiatura Apple stanowi niedłączną część komputera Apple

W większości przypadków, komputery stacjonarne Apple są w dobrym stanie technicznym, gdyż nigdy nie opuszczają biurka. Możemy być spokojni o zalania lub uszkodzenia mechaniczne.

Mac Mini

W przypadku Maka Mini mamy pełną swobodę jeżeli chodzi o wymianę pamięci RAM (do 16GB) oraz dysku twardego (każdy dysk twardy 2.5” SATA). Nie dotyczy to ostatniego modelu - Late 2014.

Jeżeli jesteśmy bardzo ograniczeni budżetem, a z komputera będziemy korzystali jedynie do pisania w Wordzie i obsługi poczty. Możemy poszukać Maka Mini plastikowego tj. model 2009. Jednak wydałbym na taki komputer więcej niż 1000 zł i powinien być wyposażony w 8GB RAM i/lub dysk SSD.

Model Mid 2010, jest fenomenem, ponieważ jest to pierwszy model Unibody (aluminiowy), a zarazem ostatni posiadający napęd optyczny. Przed zakupem komputera należy sprawdzić działanie napędu optycznego, bywały one dość awaryjne. Niestety znajdziemy tam procesor z tej samej generacji co w modelu plastikowym. Model ten trzyma jednak bardzo dobrze cenę (1000-1500zł). Płacimy tutaj za aluminiową obudowę.

Przy wyborze Maka Mini, poleciłbym zakup wersji Mid 2011 lub Late 2012, czyli z procesorami i5. Ceny modeli słabo wyposażonych zaczynają się od około 1500 zł. Doposażenie tego komputera w więcej pamięci RAM i dysk SSD pozwoli nam się nim cieszyć przez kolejne kilka lat. Za kwotę do 2000 zł powinniśmy otrzymać komputer, który ma co najmniej 8GB RAM i zamontowane dwa dyski twarde (SSD i HDD) lub jeden większy SSD.

Taki komputer, będzie dobrze trzymał cenę, ponieważ jest to ostatni model, który pozwala na zamontowanie dwóch 2.5” dysków twardych, oraz rozbudowę pamięci do 16GB, co jest niemożliwe w modelu Late 2014.

Na szczególną uwagę zasługują modele z 4 rdzeniowymi procesorami. Oferują one bardzo wysoką wydajność, ale jeżeli pojawią się na rynku, bardzo szybko znikają i kosztują powyżej 2000 zł.

Zakup Maka Mini jest opłacalny cenowo, jeżeli mamy własny monitor. W przeciwnym wypadku, możemy rozważyć zakup iMac 21.5”.


iMaki są niesamowite ze względu na 27” matrycę o rozdzielczości 2560 × 1440.

Model Late 2009 zapoczątkował serię ‘Unibody iMac’. W cenie do 3000 zł powinniśmy kupić komputer w wersji Late 2009 lub Mid 2010 z matrycą w dobrym stanie. Oczywiście model 27”. Niestety są to dość stare i słabe dwurdzeniowe procesory. Nie możemy od takiego komputera oczekiwać zbyt wiele, ale jest to idealna maszyna do pisania.

Model 2011 jest już troszeczkę droższy ponieważ posiada 4 rdzeniowy procesor. Jest to jeden z najpopularniejszych iMaków jaki możemy spotkać na polskim rynku. Ceny sięgają nawet 5000 zł, w mojej opinii to trochę za drogo. Rozbieżność cen jest duża, ponieważ różne są konfiguracje. Od jednego talerzowego dysku twardego i 4GB RAM, do dwóch dysków SSD i 32GB RAM.

Niestety iMac z tego okresu produkcji posiadają jedna wadę fabryczną. Matryca ulega procesowi zakurzenia. Koszt rozebrania matrycy i wyczyszczenia to kilkaset złotych (400-600). Jeżeli właściciel wykupił rozszerzoną gwarancję, jest spora szansa, że usterka została usunięta pod koniec 2 roku gwarancji (prawdopodobnie odbyła się wymiana matrycy na nową). Stan matrycy jest to kluczowy element na który trzeba zwrócić uwagę, przy zakupie takiego iMaka.

W cenie około 2500 zł powinniśmy kupić Unibody iMac 21.5” z analogicznego okresu produkcji. iMac był dystrybuowany razem z myszką i klawiaturą, więc może to być idealny pierwszy komputer Mac w dobrej cenie.

iMac model 2011

W iMakach wymiana pamięci RAM jest prosta. Otwieramy klapkę z tyłu komputera i wykładamy kości. Natomiast dostanie się do dysku twardego wymaga wymontowania matrycy. Jest to możliwe do zrealizowania w domowych warunkach, ale wymaga już trochę zdolności manualnych. Oczywiście iFixIt naszym przyjacielem jest.

Począwszy od Modelu Late 2012, iMac stał się smukły. W roku 2013 dostał nowe procesory. Dostępność tych komputerów na rynku wtórnym jest niewielka. Zapewne z tego powodu, gdyż są to komputery z bardzo dobrymi parametrami i pierwsi właściciele nie chcą się z nimi rozstawać. Modele slim, to wydatek zdecydowanie powyżej 4000 zł.

W 2014 zaprezentowano 27” model z wyświetlaczem Retina o rozdzielczości 5120 × 2880. Pierwsze używane modele kosztują w okolicy 7000 zł. Jest to około 1000-1500 zł taniej niż nowy komputer.

Komputery przenośne


Należy zwrócić szczególną uwagę na stan laptopa przed zakupem. Należy dokładnie sprawdzić czy nie posiada wgnieceń na rogach. Mogą to być pozostałości po upadku. Przez wgniecenia na rogach, komputery mogą się nie domykać, przez co matryca może się wykrzywiać, mogą być problemy z otwieraniem ekranu. Zdecydowanie nie polecam zakupu takiego komputera, nawet jeżeli jest znacznie tańszy niż inne komputery z tego modelu.

Jeżeli natomiast jesteśmy zdeterminowani, a uszkodzenie wydaje się powierzchowne, należy taki komputer obejrzeć osobiście czy działa sprawnie - przede wszystkim zamykanie i otwieranie. Zalecam również poproszenie właściciela o zdjęcie tylnej klapy komputera. Kiedyś rozważałem zakup takiego komputera, jednak po zdjęciu klapy ujrzałem poklejone na super-glue elementy mocowania głośnika. Zawsze zakładam, że sprzedawca jest uczciwy, a cena powinna być adekwatna do stanu produktu w jakim on jest. Jedyne czego pragnę, to bycie w pełni świadomym co kupuje i za jakie pieniądze.

Należy sprawdzić czy wszystkie klawisze w laptopie stawiają jednakowy opór. W przypadku zalania (np. sokiem), niektóre guziki będą chodziły ciężej, oraz bez charakterystycznego kliknięcia. Nie każdy zwraca na to uwagę, niektórzy mogą uznać to za nieważny detal. Jednak sprzęt który był zalany, mimo wysuszenia, może po pewnym czasie odmówić współpracy.

Jeżeli mamy podejrzenia, że laptop mógł być zalany (mimo, że właściciel wypiera się, że nie był), również możemy poprosić o zdjęcie klapy i o poszukanie śladów zalania. Możemy poszukać, gdzie w danym komputerze znajdują się wskaźniki zalania i je sprawdzić. Jednak nie zawsze jest to możliwe. Jeżeli mam jakieś podejrzenia, że sprzęt był zalany, wolę odpuścić taką ofertę.

O zasilaczach

Nigdy nie kupuj laptopa, jeżeli ten posiada zamiennik oryginalnego zasilacza. Podróbki są awaryjne. Iskrzą przy podłączania do gniazda.

Jeżeli kupujesz laptop z polskiej dystrybucji, w zestawie powinieneś otrzymać krótką końcówkę zasilacza jak i końcówkę zasilacza z około 1.5 metrowym kablem.

Zwróć uwagę w jakim stanie jest kabel w rejonie wtyczki MagSafe oraz przy wyjściu z zasilacza. Jeżeli jest napuchnięty, lub widoczne są pęknięcia, może to oznaczać konieczność wymiany całego zasilacza, gdyż wymiana samego kabla może być nie opłacalna.

Uszkodzony zasilacz

O bateriach

Bateria w kilkuletnim laptopie, spokojnie może mieć kilkaset cykli. Jeżeli ma ponad 500, powinna nam się zapalić żółta lampka, żeby sprawdzić jaka pojemność baterii została. Baterie nie zużywają się równomiernie i ilość cykli nie powinna być głównym wyznacznikiem jej stanu. Jeżeli po kliknięciu na ikonę baterii, widzimy napis “Service battery”, może to oznaczać konieczność wymiany baterii. Jednakże, najlepiej sprawdzić pozostałą pojemność baterii w oknie dotyczącym informacji o komputerze.

Czy wymiana jest prosta i możliwa do wykonania w domowym zapleczu?

W MacBook Air, każdy powinien sobie z tym poradzić. Niestety w Retina MacBook Pro jest już gorzej, gdyż bateria jest przyklejona i trzeba uważać. Warto oddać sprzęt specjaliście.

MacBook Air

MacBook Air jest to najlepszy laptop codziennego użytku, jaki możemy kupić na rynku wtórnym. Jest to jednostka mała, z długim czasem pracy na baterii, dobrą matrycą, oraz jak na swoje wymiary, zadowalającym procesorem.

Polecam model Mid 2011 i nowsze. Poprzednie generacje cechowały się dużo słabszymi procesorami oraz mniejszą rozdzielczością matrycy.

Jeżeli głównie będziemy pracowali bez użycia zewnętrznego monitora, wygodniejszy jest model 13”. Jeżeli natomiast dużo podróżujemy, a pracujemy na zewnętrznym monitorze, bezkonkurencyjny jest model 11”.

W tym modelu pamięć RAM jest niemożliwa do wymiany. Wśród 41 Airów jakie znalazłem w ogłoszeniach, tylko 3 posiadały 8GB pamięci RAM. Zazwyczaj były to nowe komputery, często na gwarancji, a więc i ceny oscylowały w okolicy 4000 zł. Natomiast zdarzają się przypadki starszych komputerów z 8GB pamięci RAM i na takie modele warto zaczekać. Będzie to wydatek około 3000 zł. Modele 11” będą tańsze, ze względu na mniejszą popularność.

W przypadku tego modelu szczególną uwagę należy zwrócić na uszkodzenia mechaniczne oraz na stan baterii.

MacBook Air

MacBook 13”, Core2Duo MacBook Pro 13”

Mając do dyspozycji kwotę około 1000-2000 zł możemy myśleć nad zakupem komputera MacBook Unibody (Late 2008) oraz MacBook Pro (Mid 2009 lub Mid 2010). Ceny różnicują się ze względu na stan oraz na ilość ulepszeń jakie właściciel dokupił do komputera. Droższe modele zapewne mają zamontowane dwa dyski, w tym jeden SSD (możliwość montażu zamiast napędu optycznego) i powinny mieć wymienioną baterię.

Jeżeli jesteśmy bardzo nastawieni na dobrą cenę, możemy zainteresować się modelem Polycarbonate (potocznie określane jako White). Interesują nas wtedy modele od Early 2009. Taki komputer w dobrym stanie możemy nabyć za cenę poniżej tysiąca złotych. Pamiętajmy, że cena jest niższa, gdyż plastik to nie to samo co aluminiowa obudowa.

Są to najstarsze MacBooki jakie wspiera system OS X El Capitan. Jest w związku z tym szansa, że komputery nie będą wspierane przez kolejne wersje systemu operacyjnego. Ponadto, nie możemy oczekiwać rewelacji od takiego komputera. To są prawie 6 letnie konstrukcje. Niemniej, jeżeli wybierzemy zadbany egzemplarz, a nasze potrzeby są podstawowe, może być to bardzo udany zakup.

MacBook Pro 13”

Model Early 2011 zapoczątkował serię MacBooków z procesorami i5. Te procesory oferują przyzwoitą wydajność, komputer posiada możliwością montażu dwóch dysków, czyni go bardzo atrakcyjnym modelem.

Modele ze standardowym wyposażeniem da się kupić za około 2000 zł. Ceny zadbanych modeli, z lepszym wyposażeniem kończą się na około 3000-3500 zł.

Niestety komputer ma jedną zasadniczą wadę. Rozdzielczość matrycy 1280 × 800 nie zachwyca. Ponadto sam komputer jest gruby i ciężki.

Tutaj musimy sobie odpowiedzieć czy zależy nam na dwóch dyskach twardych, dużej ilości pamięci ram, czy wolimy mobilność modelu Air. W większości przypadków, prawie zawsze polecam model Air.

Retina MacBook Pro 13”

Model Late 2012 rozpoczął serię komputerów z wyświetlaczem Retina.

Ponadto w odróżnieniu od poprzednika, komputer jest pół kilograma lżejszy, posiada większą baterię i jest smuklejszy.

Niestety bateria jest trudna w wymianie, pamięć ram jest częścią płyty głównej (nie można wymienić) a dysk twardy jest na PCI (brak szerokiego rynku zamienników, tak jak w przypadku dysków 2.5”).

Komputer z 8GB RAM oraz 128GB SSD da się kupić taki komputer w cenie około 3500-4000 zł. Oczywiście im lepsze wyposażenie tym cena droższa, aż dojdziemy do cen nowego komputera.

MacBook Pro 15”

Warto rozważyć Modele 15” ze względu na matrycę o wyższej rozdzielczości, oraz czterordzeniowy procesor. Czterordzeniowe procesory były dostępne w modelach Early 2011, Late 2011 oraz Mid 2012.

Za 3000 zł, możemy kupić modele z podstawowym wyposażeniem lub delikatnie obtłuczone. Ceny modeli z ostatniego roku produkcji, oraz dobrze wyposażonych sięgają 4500 zł, jednak w cenie poniżej 4000 zł powinniśmy kupić egzemplarz, który zaspokoi najbardziej wybrednych.

Ceny są atrakcyjne, ponieważ większość osób poszukuje modelu 13”.

Na szczególną uwagę zasługują modele z matrycą matową o rozdzielczości 1680 × 1050. Jest to coś na co warto zwrócić uwagę przy zakupie.

Jest to model komputera, który rekomenduje każdemu do pracy na co dzień.

Ta seria komputerów jest łatwa w naprawie i wymianie komponentów. Bez problemu możemy włożyć do komputera dwa dyski twarde, 16GB RAM oraz wymienić baterię.

Retina MacBook Pro 15”

Jeżeli decydujemy się na zakup takiego MacBooka, musimy być przygotowani na wydatek co najmniej 5000 zł. Tych komputerów jest mało na rynku, ponieważ pierwsi właściciele ciągle są zadowoleni z tych komputerów i nie chcą ich sprzedawać.

Tak jak w przypadku modelu 13” z wyświetlaczem retina, ten komputer nie jest prosty w serwisowaniu. Jeżeli chcemy kupić komputer na lata, zadbajmy o to, żeby posiadał 16GB pamięci RAM i większy dysk twardy.


Nikt nie wie jaką ścieżkę rozwoju wybierze Apple. Czy jakość oprogramowania, systemu OS X będzie rosła czy malała? Czy sprzęt będzie wykonywany z największą starannością, z odpowiednich podzespołów? Czy inżynierowie i projektanci zaprezentują produkty godne uwagi? Tego nikt nie wie.